~ Ορθόδοξη Θεολογική Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Ι.Μ.Δ. ~

Η ιστοσελίδα βρίσκεται υπό αναβάθμιση.

Ευανθία Αδαμτζίλογλου, Η Γυναίκα στη Θεολογία του Αποστόλου Παύλου. Ερμηνευτική Ανάλυση του Α’ Κορ. 11,2-16, (διδ. Διατριβή), Επιστημονική Επετηρίδα του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ., Παράρτημα Αριθμ. 62 του 29 Τόμου, Θεσσαλονίκη: 1989.

            Η παρούσα εργασία αποτελεί διδακτορική διατριβή, η οποία εγκρίθηκε από το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. και εξετάζει την ερμηνευτική προσέγγιση της περικοπής Α΄ Κορ. 11,2-16 με ιδιαίτερη έμφαση στη φράση «κεφαλή δε γυναικός ο ανήρ».

            Η εργασία χωρίζεται σε δύο μέρη: στο πρώτο παρουσιάζονται οι θεολογικές προϋποθέσεις για την κατανόηση της θεολογικής σκέψης του Παύλου και στο δεύτερο η ερμηνεία της περικοπής, η οποία στοχεύει να αποδώσει, όσο είναι δυνατό, τη σκέψη του Παύλου ώστε στη συνέχεια να απαντηθούν τα ερωτήματα που προκύπτουν από την ανάγνωση της περικοπής, την κατανόησή της από την Εκκλησία και γενικότερα την επίδρασή της στο ρόλο των γυναικών στις χριστιανικές, πρώτες και σύγχρονες κοινότητες.

            Συγκεκριμένα στο πρώτο κεφάλαιο του πρώτου μέρους η Ευανθία Αδαμτζίλογλου ασχολείται με τη γυναίκα στο ελληνορωμαϊκό περιβάλλον του Αποστόλου Παύλου και την εκκλησία της Κορίνθου. Στο δεύτερο κεφάλαιο αναλύει της δεδομένα της Παλαιάς Διαθήκης για τη γυναίκα. Στο τρίτο κεφάλαιο εξετάζει τη βιβλική δημιουργία και τις αναφορές της Απόκρυφης Γραμματείας για τη γυναίκα. Στο τέταρτο κεφάλαιο αναφέρεται εκτενώς στη ραββινική θεολογία, ενώ κλείνει το πρώτο μέρος με την παρουσίαση των απόψεων περί δημιουργίας του ανθρώπου στο Φίλωνα και τους Γνωστικούς.

            Έχοντας προσφέρει στον αναγνώστη μια πλήρη εικόνα για τα φιλοσοφικά και θεολογικά δεδομένα και τις προϋποθέσεις κατανόησης της περικοπής, η συγγραφέας προχωρά στην ερμηνευτική της ανάλυση. Στην αρχή εξετάζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο τοποθετείται η περικοπή, δηλαδή στη φιλολογική και θεολογική ενότητα της προς Κορινθίους επιστολής. Αναλύει το νέο θεολογικό πλαίσιο της δημιουργίας του ανθρώπου και τη θέση των δύο φύλων σε αυτήν και την κοινωνική, θρησκευτική, ηθική και θεολογική επιχειρηματολογία του Απ. Παύλου για τη θέση των δύο φύλων στη λατρεία. Προβληματίζεται για την ευθύνη της γυναίκας για την ανάθεση στον άνδρα της εξουσίας του Χριστού και θεωρεί θεολογικά τόσο τη συμβολή της γυναίκας στη βιολογική ζωή, όσο και τη φιλοσοφική αντιμετώπιση του επιχειρήματος για το κάλυμμα και τη δυνατότητα αναθεώρησής του και κλείνει με τη διερεύνηση του οικουμενικού κύρους τη θέσης των φύλων στη λατρεία σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση.   

            Η εργασία τελειώνει με συμπεράσματα-επίλογο, περίληψη στα γερμανικά και ευρετήριο χωρίων της Αγίας Γραφής, ενώ στην αρχή του βιβλίου βρίσκεται ένας πλούσιος βιβλιογραφικός κατάλογος για το θέμα.

Δόικος Δαμιανός, Ο Αγαθάγγελος ως προφητικόν αποκαλυπτικόν έργον και το μήνυμά του, «Μνήμη 1821», Επιστημονική Επετηρίδα Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ, 1971.

            Ο Δαμιανός Δόικος στη μελέτη αυτή, η οποία αποτελεί τμήμα του ευρύτερου αφιερώματος της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ για τον πανηγυρισμό του 1821, ασχολείται με το θέμα του Αγαθάγγελου, τα προφητικά και αποκαλυπτικά στοιχεία καθώς και το μήνυμά του.       

            Ο συγγραφέας στη σύντομη εισαγωγή του αναφέρεται  στις ιστορικές συνθήκες που οδήγησαν στην ανάγκη εμφάνισης χρησμολογιών και καλλιέργησαν το πνεύμα και την ελπίδα για την ελευθερία. Στην κατηγορία αυτή ανήκε και ο Αγαθάγγελος, ο οποίος άσκησε βαθιά επίδραση όχι μόνο στο ηθικό του υπόδουλου γένους αλλά και στους εθνικούς οραματισμούς των ελεύθερων Ελλήνων. Ο συγγραφέας παρουσιάζει συνοπτικά τη γλώσσα, τη  δομή, το περιεχόμενο και την πατρότητα του έργου.

            Στην πρώτη ενότητα ο συγγραφέας ασχολείται με τον Αγαθάγγελο ως προφητεία, δίνοντας αρχικά την έννοια της προφητείας στην Παλαιά Διαθήκη και συγκρίνοντας την με τα προφητικά στοιχεία του Αγαθάγγελου. Ο συγγραφέας καταλήγει ότι παρά τα κάποια προφητικά στοιχεία που υπάρχουν στο έργο, αυτό δε μπορεί να χαρακτηριστεί ως γνήσια προφητεία.

            Στη δεύτερη ενότητα ο συγγραφέας μελετά τον Αγαθάγγελο ως Αποκάλυψη. Αφού δίνει τον ορισμό της βιβλικής αποκάλυψης στη συνέχεια συγκρίνει τα βιβλικά αποκαλυπτικά στοιχεία με τα αποκαλυπτικά του έργου και καταλήγει ότι η αποκάλυψη παρουσιάζεται κατά πολύ πλουσιότερη της προφητείας στον Αγαθάγγελο.

            Ο συγγραφέας στην τελευταία ενότητα που αφορά το αγαθαγγελικό μήνυμα υποστηρίζει ότι αυτό είναι θρησκευτικό και εθνικό. Το έργο, βέβαια,  δεν περιέχει τόσα ιστορικά δεδομένα ώστε να θεωρείται ή να δικαιολογείται πλήρως ο χαρακτηρισμός του ως «εθνικού ευαγγελίου».

            Το άρθρο συνοδεύεται από φωτογραφίες εξώφυλλων του έργου και χειρογράφων του.

           

Βασιλειάδης Β. Πέτρος, Επίκαιρα αγιογραφικά θέματα. Αγία Γραφή και Ευχαριστία, σειρά «Βιβλική Βιβλιοθήκη» αρ. 15, εκδόσεις Π. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 2000, 168 σσ..

            Στον παρόντα τόμο ο Πέτρος Βασιλειάδης έχει συγκεντρώσει δεκατέσσερις μελέτες του. Οι δεκατρείς αποτελούν σχολιασμό συγκεκριμένων χωρίων από διάφορα βιβλία της Κ.Δ., με κοινό στοιχείο την προοπτική της ευχαριστιακής θεολογίας χωρίς όμως να περιορίζονται μόνο στην ευχαριστιολογία, καθώς καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεολογικών θεμάτων, όπως την εκκλησιολογία, την πνευματολογία, την εσχατολογία, την κοινωνική ηθική, την κοσμολογία, την ιεραποστολή. Αυτών προηγείται μια εισαγωγική μελέτη για τη σχέση ανάμεσα στον πρωτογενώς καταγεγραμμένου λόγου του Θεού, την Αγία Γραφή δηλαδή, και της πρωτογενούς εμπειρίας της Εκκλησίας, της Ευχαριστίας.

            Τα καινοδιαθηκικά χωρία σχολιάζονται μέσα από ένα τετραμερές ερμηνευτικό σχήμα. Αρχικά επιχειρείται η αναζήτηση της αυθεντικής γραφής του χωρίου. Ακολούθως, προσδιορίζεται το πλαίσιο μέσα στο οποίο τοποθετείται, στη συνέχεια παρέχονται οι αναγκαίες φιλολογικές, ιστορικές και ερμηνευτικές πληροφορίες και παρατηρήσεις, και τέλος επιχειρείται μια δυναμική προέκταση στη σύγχρονη πραγματικότητα.

            Με το σχήμα αυτό αναλύεται το Ματ. 28,19 και η θεώρηση της ιεραποστολής από την Ορθοδοξία, τα Μαρκ. 3,28-29 και Λουκ. 3,16, στα οποία αναζητείται η απαρχή, το νόημα και η σημασία της πνευματολογίας, το Ιω. 6,56 για την ορθή κατανόηση του μυστηρίου της Ευχαριστίας, το Ρωμ. 13,1 όπου διαπραγματεύεται το ζήτημα των σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας, το Α΄ Κορ. 12,27 όπου εκφράζεται η χαρισματική αντίληψη για την Εκκλησία, το Β΄ Κορ. 8,9 στο οποίο η δογματική διδασκαλία αποτελεί την τεκμηρίωση της ηθικής διδασκαλίας, τα Γαλ. 5,1 και Β΄ Θεσ. 2,15 για την δυναμική και όχι στατική αντίληψη της παράδοσης, το Εφ. 2,14 για το πραγματικό νόημα της ειρήνης, το Κολ. 1,19-20 για τις παγκόσμιες και κοσμικές διαστάσεις της σωτηρίας, το Εβρ. 13,8 που αναφέρεται στην εσχατολογική διάσταση και κατανόηση του μυστηρίου της Εκκλησίας, το Ιακ. 5,16 που αποτελεί την ουσία του μυστηρίου της μετάνοιας, και τέλος τα Αποκ. 1,1 και 22,6 για την σχέση ιστορίας και ουράνιας λειτουργίας.

π. Ιωάννης Σκιαδαρέσης, Η Αποκάλυψη του Ιωάννη. Ερμηνευτικά και θεολογικά Μελετήματα Α΄, Θεσσαλονίκη: εκδόσεις Πουρνάρα, 2005, σελ.213.

            Το βιβλίο αποτελεί συλλογή τεσσάρων άρθρων με θέμα ερμηνευτικά και θεολογικά προβλήματα της Αποκάλυψης του Ιωάννη.

            Η πρώτη εργασία έχει τίτλο: «συντακτικές ετερότητες στο κείμενο της Απο­κά­λυ­ψης του Ιωάννη και εκλογικεύσεις τους στη χειρόγραφη παράδοση». Ο συγγραφέας εξετάζει την ιδιορρυθμία της γλώσσας και της σύνταξης της Αποκάλυψης, κάνοντας αναφορά στα ειδικά γλωσσικά «σφάλματα» της, αναλύει τις διαφορές στη χειρόγραφη παράδοση και τέλος κάνει αποτίμηση όλων αυτών των ιδιαιτεροτήτων του κειμένου.

            Η δεύτερη μελέτη ασχολείται με τη σχέση Αποκάλυψης και Γένεσης. Αξιόλογες εργασίες, ξένων κυρίως ερευνητών, έδειξαν ότι η Αποκάλυψη, τόσο στο περιεχόμενο όσο και στα εκφραστικά της μέσα, έχει μεγάλη συγγένεια προς την παλαιοδιαθηκική και αποκαλυπτική (βιβλική και εξωβιβλική) γραμ­μα­τεία. Ο συγγραφέας αναλύοντας παράλληλα κείμενα των δύο βιβλίων καταλήγει ότι χρησιμοποιώντας η Αποκάλυψη σχήματα και σύμβολα της Γένεσης, αλλά και υπερβαίνοντας τα δεδομένα της, προβάλλει οραματικά τη ζωή των εσχάτων ως τέλεια  πραγμάτωση εν Χριστώ όχι μόνο αυτών που δεν πραγματώθηκαν μέσα στον κήπο της Εδέμ αλλά και «περισσόν».

            Στην τρίτη μελέτη ο συγγραφέας ασχολείται με τη σχέση της Αποκάλυψης με το Γνωστικισμό ή καλύτερα με τον αντιγνωστικό της χαρα­κτήρα. Ο συγραφέας αναλύει όλες εκείνες τις αναφορές της Αποκάλυψης που φαίνεται να αποτελούν επιχειρήματα κατά του Γνωστικισμού και υποστηρίζει ότι σύμφωνα με τη μελέτη των πηγών, η αντιπαράθεση ανάμεσα στο Γνωστικισμό και τον Χριστιανισμό θα πρέπει να ήταν ιδεολογική και μην έγιναν οι Γνωστικοί πρωτουργοί ή άμεσοι ηθικοί αυτουργοί στη θανάτωση χριστιανών.

            Η τελευταία ενότητα έχει τον τίτλο  «Αποκάλυψη του Ιωάννη και Πνευματικότητα» και όπως από την αρχή δηλώνει ο συγγραφέας στόχο έχει να υποδείξει τους τομείς εκείνους στους οποίους το βιβλίο της Αποκάλυψης επέδρασε ή μπορεί να επιδρά διαχρονικά τόσο στη σκέψη όσο και στη ζωή των πιστών, συμβάλλοντας στην πνευματικότητά τους.

            Το βιβλίο κλείνει με πίνακα χωρίων από βιβλικά και εξωβιβλικά αρχαία ελληνικά, ιουδαϊκά και χριστιανικά κείμενα.

Αναζητηση

Νεες Περιληψεις

Αδαμτζίλογλου, Ευανθία Χ. Η γυναίκα στη θεολογία του Αποστόλου Παύλου

Ευανθία Αδαμτζίλογλου, Η Γυναίκα στη Θεολογία του Αποστόλου Παύλου. Ερμηνευτική Ανάλυση του Α’ Κορ. 11,2-16, (διδ. Διατριβή), Επιστημονική Επετηρίδα του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ., Παράρτημα Αριθμ. 62 του...

Δόικος, Δαμιανός Αθανάσιος (1922- ) Ο Αγαθάγγελος ως προφητικόν αποκαλυπτικόν εργον και το μήνυμά του

Δόικος Δαμιανός, Ο Αγαθάγγελος ως προφητικόν αποκαλυπτικόν έργον και το μήνυμά του, «Μνήμη 1821», Επιστημονική Επετηρίδα Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ, 1971.             Ο Δαμιανός Δόικος στη μελέτη αυτή, η οποία αποτελεί...

Βασιλειάδης, Πέτρος Βασ. (1945- ) Επίκαιρα Αγιογραφικά Θέματα

Βασιλειάδης Β. Πέτρος, Επίκαιρα αγιογραφικά θέματα. Αγία Γραφή και Ευχαριστία, σειρά «Βιβλική Βιβλιοθήκη» αρ. 15, εκδόσεις Π. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 2000, 168 σσ..             Στον παρόντα τόμο ο Πέτρος Βασιλειάδης έχει...

Σκιαδαρέσης, Ιωάννης Γ. Η Αποκάλυψη του Ιωάννη

π. Ιωάννης Σκιαδαρέσης, Η Αποκάλυψη του Ιωάννη. Ερμηνευτικά και θεολογικά Μελετήματα Α΄, Θεσσαλονίκη: εκδόσεις Πουρνάρα, 2005, σελ.213.             Το βιβλίο αποτελεί συλλογή τεσσάρων άρθρων με θέμα ερμηνευτικά και θεολογικά προβλήματα...

Ατματζίδης, Χαράλαμπος Γ. Η έννοια της Δόξας στην Παύλεια Θεολογία

Χαράλαμπος Ατματζίδης, Η έννοια της δόξας στην Παύλεια Θεολογία, Θεσσαλονίκη: Εκδό­σεις Πουρνάρα, 2001, σελ.702.             Το βιβλίο του Χαράλαμπου Ατματζίδη, όπως αναφέρει και ο τίτλος του, ασχο­λείται με τον όρο...